Od czasu, gdy wybudowano pierwsze miasto, jednym z największych jego wrogów był ogień.
Człowiek od wieków wytężał całą swoją inteligencję by opanować i zwalczyć niszczący żywioł.
Drewniana zabudowa miasta Poznania nie mogła długo opierać się płomieniom, który w 1447 roku strawił kwartały miasta.
Dopiero nakaz Zygmunta III Wazy aby budować tylko murowane domy, kryte dachówką-przyczynił się do poprawy dramatycznej sytuacji.
W 1553 roku pojawiły się pierwsze przepisy dotyczące sprzętu przeciwpożarowego i regulaminy dotyczące obrony przeciwpożarowej.
Obowiązkiem walki z pożarami obarczono organizacje cechowe, którym przydzielono poszczególne dzielnice miasta.
System ten przetrwał do XIX wieku. W roku 1793 miasto posiadało 162 sikawki, w tym 157 drewnianych i 5 metalowych.
6 października 1842 roku grupa obywateli Poznania utworzyła Towarzystwo, którego celem miałoby być ratowanie zagrożonego życia i mienia -
"Ochotnicze Towarzystwo Ratunkowe w Poznaniu". Ukonstytuowało się ono 9 października 1842 roku, na jego czele stanął sędzia Kuettner.
W jego skład weszło 120 osób, oddział podzielono na 4 kompanie. W 1867 r. straż została wyposażona w nowoczesne drabiny, umundurowanie, liny, wozy, hełmy, sikawki.
Boom budowlany jaki w związku z przyspieszonym wzrostem gospodarczym wystąpił w Poznaniu był wstępem do utworzenia pierwszej zawodowej straży pożarnej w Poznaniu.
10 grudnia 1877 roku przy ulicy Wolnica 1 do urządzonej przez miasto strażnicy wprowadził się pierwszy zawodowy zastęp, który składał się z 12 strażaków.
Strażnica główna umieszczona w starym, adaptowanym budynku bardzo szybko okazała się niewystarczająca na potrzeby Straży, dlatego, w październiku 1886 r. rozpoczęto budowę nowego obiektu. Ukończono go we wrześniu 1887 r. W tym samym roku, 10 grudnia przeniesiono komendę i oddział I do strażnicy przy ul. Masztalarskiej 3.